Held van de Natuur: Hans Zantinge

Tekst & Beeld: Babette van der Wijst Tekst & Beeld: Babette van der Wijst

Stichting Het Zuid-Hollands Landschap wordt in haar dagelijks werk ondersteund door meer dan 300 vrijwilligers en andere mensen die iets bijzonders doen voor de natuur. Hans Zantinge is zo iemand! Hij is al sinds zijn 15e kooiker, en nu ruim 35 jaar kooiker van de eendenkooi Bakkerswaal. Hij is echt iemand die natuur ademt en leeft.

Tekst & Beeld: Babette van der Wijst Tekst & Beeld: Babette van der Wijst
Kooikeren is een manier van leven, er is voor mij geen bezigheid te verzinnen waarbij je nauwer verbonden bent met de natuur
Hans Zantinge, kooiker eendenkooi Bakkerswaal

Eendenkooi Bakkerswaal is een oase van rust, midden in de randstad, die de natuur juist hier in de drukte zo hard nodig heeft. Daar heb ik afgesproken met Hans Zantinge. Op de vraag waarom hij kooiker is geworden, krijg ik meteen een prachtig antwoord, een voorbode voor de mooie gesprekken die we die middag gaan hebben. “Ik ben kooiker geworden omdat ik enorm gefascineerd ben door de natuur, niet omdat ik brood zag in het vangen van eenden”, antwoordt Hans. “De hele natuur zit vol met prachtige dingen, van slakken met hun voelsprieten tot de kleine eitjes van een koolmeesje, natuur is voor mij echt de inspiratie in mijn leven”.

Van jongs af aan

Hans Zantinge is van jongs af aan gefascineerd door de natuur. Vanaf dat hij zelf kon kruipen, verzamelde hij al van alles in de natuur. Van veertjes, tot schedeltjes, fossielen, haaientanden langs het strand, stenen, dode dieren, noem het maar op. Het liefst wilde hij alles van dichtbij bestuderen. Hans is een echte autodidact, hij heeft zichzelf als jongen van 10 jaar oud prepareren geleerd vanuit een oud boek. “Vogels zijn levend prachtig, maar als ze dood zijn, dan zijn ze dat ook nog”, vertelt Hans. Inmiddels is hij gepensioneerd maar prepareren is nog altijd één van zijn grote hobby’s. “Het is voor mij een verlengstuk van de levende natuur, zo behoud je de schoonheid van wat heeft geleefd”.

Kooiker

Hans: “Er was bij ons in de buurt een verlaten eendenkooi en samen met vrienden ben ik die eendenkooi vanaf mijn 15e gaan opknappen in onze vrije tijd. Eerst deden we dat met z’n allen, later bleef ik alleen over omdat m’n vrienden andere interesses kregen. Op m’n 19e was de kooi klaar en heb ik de jachtopleiding gedaan. Daarna was ik kooiker”. Hans deed deze eendenkooi altijd als hobby maar als hij toch ooit zijn brood zou kunnen verdienen met een eendenkooi, dan zou hij direct alles laten vallen en ervoor gaan. Dat gebeurde! Het Zuid-Hollands Landschap kwam op zijn pad, zijn voorganger van de eendenkooi Bakkerswaal ging met pensioen en inmiddels is hij al meer dan 35 jaar kooiker.

Oase van rust

Het toverwoord van een eendenkooi is rust. Het is echt een oase van rust, een plek waar de natuur voor gaat. Als bezoeker mag je hier maar heel beperkt komen. Van half april tot ongeveer half juni kan het als alle wintergasten (zoals smienten en krakeenden) zijn vertrokken en enkel onder begeleiding van een gids. Het is een veilige haven voor heel veel soorten (trek)vogels. Hans vertelt dat er soms absurde hoeveelheden vogels op de plas komen: “Het afgelopen seizoen hadden we regelmatig 5000 eenden op de plas gehad. Die komen hier omdat ze weten dat hier nooit mensen komen”. Buiten het seizoen zie je hier alleen de eenden en vogels die hier echt hun thuishaven hebben. In het broedseizoen vind je hier ongeveer 100 wilde eenden die hier hun vaste plek hebben. 

Ringen

In het winter half jaar is de eendenkooi echt in bedrijf als vangende kooi, niet zoals vroeger toen de eenden gevangen werden voor consumptie maar voor wetenschappelijk onderzoek. Hans heeft een speciale plek in de eendenkooi waar hij zelf de meeste vogels ringt. In eendenkooi Bakkerswaal komen eenden uit de meest uiteenlopende plekken op de wereld en vogels die geringd zijn in Bakkerswaal reizen zelf ook een heel eind. Er zijn zelfs wintergasten terug gemeld vanuit Rusland, meer dan 5000 km verderop. 

Paddenpad

Langs eendenkooi Bakkerswaal loopt een ecologische verbindingszone, het paddenpad. Hans vertelt vanaf zijn bankje: “Deze verbinding is aangelegd door het Zuid-Hollands Landschap om de buitendijkse gebieden langs der Lek via eendenkooi Bakkerswaal te verbinden met het Loetbos. Het Loetbos staat weer in verbinding met andere gebieden van Stichting Het Zuid-Hollands Landschap. Allerlei mooie soorten, zoals bijvoorbeeld de ringslang, krijgen zo de mogelijkheid om zich verder te verspreiden”. Het paddenpad is ongeveer een kilometer lang. Mooi om te zien dat ogenschijnlijke versnipperde stukken natuur in het Zuid-Hollands Landschap op deze manier toch met elkaar verbonden zijn.

Niet alleen

Kooiker is Hans niet alleen. Samen met zijn vrouw Carla runde hij, tot aan zijn pensioen, de eendenkooi en het bijbehorende bezoekerscentrum. Het bezoekerscentrum wordt inmiddels volledig gedraaid door vrijwilligers van Stichting Het Zuid-Hollands Landschap maar helemaal loslaten kunnen ze het nog niet, het zit zó in hun natuur.

Samen zorgen ze nog steeds dagelijks voor deze prachtige eendenkooi. Het accent ligt weer op hobby in plaats van werk, al is dit voor hen allebei nooit echt een verschil geweest, wat een liefde zit er in deze plek! 

Zelf een kijkje nemen?

Dat kan! Eendenkooi Bakkerswaal is tot half juli te bezoeken. Kom langs in Lekkerkerk om dit stukje bijzondere cultuurhistorie van dichtbij te beleven.
Bekijk de natuuragenda

Kooikeren is een manier van leven, er is voor mij geen bezigheid te verzinnen waarbij je nauwer verbonden bent met de natuur
Hans Zantinge, kooiker eendenkooi Bakkerswaal