Column: Zwanen

Beeld: Pixabay Beeld: Pixabay
donderdag 17 januari 2019

Menno van Lopik is boswachter van het Zuid-Hollands Landschap en werkzaam in de regio Eilanden. Samen met zijn collega's houdt hij een column bij in de Brielsche Courant. Iedere week laat een van onze boswachters zijn licht schijnen over de Zuid-Hollandse natuur.

Beeld: Pixabay Beeld: Pixabay
Hopelijk kunnen de kleine zwanen profiteren van hun samenwerking met onze knobbelzwanen en er zo voor zorgen dat ze blijven voortbestaan.
Menno van Lopik, boswachter Stichting Het Zuid-Hollands Landschap

In het buitengebied zien we het steeds vaker. Grote groepen zwanen die samen een opvallend witte verschijning in het veld zijn. Maar niet iedereen is hier zo blij mee.

Imago

Zwanen hebben hun imago niet helemaal mee. Zo zou een klap van de vleugel je pols kunnen breken, is vaak de gedachte. En dat klopt ook wel maar dan moeten ze je precies goed raken en je botten zijn niet meer op hun sterkst. Zeker zwanen die in het stedelijk gebied leven kunnen heel vriendelijk zijn en je begroeten als je ze vaker ziet. Echter wanneer ze jongen hebben of op hun nest zitten zullen ze hun jongen goed beschermen en kan je beter niet proberen in de buurt te komen. Zelf zouden we waarschijnlijk net zo reageren als een bedreiging op je kind afkomt. 

In de winter in een groep

Een zwaan weegt gemiddeld zo’n 10 kilo en grazen de ongeveer de halve dag. Voor een boer niet zo fijn als er honderd van die grasverslinders op je weiland zitten. Veelal worden deze dieren dan verjaagd of anderszins bestreden. Grote groepsvorming vindt alleen plaats in de winter en vind je ze vaak op weilanden. Hun lievelingsvoedsel is dan namelijk minder beschikbaar, doordat deze afsterven in het koude water. In het voorjaar gaan de paartjes ieder naar hun eigen territorium om daar hun nest te maken en jongen groot te brengen. Sommige paartjes brengen wel 10 jongen groot.  

Overwinteren

Niet alle zwanen die je in de winter ziet komen uit Nederland. Maar waar komen ze dan wel vandaan? Veelal broeden ze in het stedelijk gebied en trekken ze naar de weilanden in de winter. Dit zijn niet alleen Hollandse zwanen, een deel van de vogels komt hier overwinteren vanuit het hoge noorden. Daar ontvluchten ze de Siberische kou. In die regio vind je twee andere soorten zwanen: de wilde zwaan en de kleine zwaan. Het onderscheid is simpel. De knobbelzwaan heeft een rode snavel en de beide andere soorten een gele snavel. Het onderscheid tussen de kleine en de wilde zwaan is dan weer de hoeveelheid geel op de snavel. 

Samen sterk

Zeker nu in dit seizoen kan je in de meeste groepen zwanen wel een aantal kleine zwanen ontdekken. Zoals de naam al doet vermoeden zijn ze wat kleiner. Deze soort is helaas bedreigd en hun aantal neemt elk jaar af. Hopelijk kunnen ze profiteren van hun samenwerking met onze knobbelzwanen en er zo voor zorgen dat ze blijven voortbestaan. 

Hopelijk kunnen de kleine zwanen profiteren van hun samenwerking met onze knobbelzwanen en er zo voor zorgen dat ze blijven voortbestaan.
Menno van Lopik, boswachter Stichting Het Zuid-Hollands Landschap