2019: Terugblik regio Veenweiden

Foto: Sijmen Hendriks Foto: Sijmen Hendriks

Regio Veenweiden is een uitgestrekte regio, met natuurgebieden in de Krimpenerwaard en in de Vijfheerenlanden. In totaal beheert het Zuid-Hollands Landschap hier zo'n 2.000 hectare aan natuur.

Foto: Sijmen Hendriks Foto: Sijmen Hendriks

Schraalgraslanden onderwerp van studie

De schraalgraslanden in de Krimpenerwaard staan bekend om hun bijzondere en zeldzame plantensoorten. Maar de soortenrijkdom staat onder druk. Dat is overigens niet van vandaag of gisteren. De eerste aankoop van het Zuid-Hollands Landschap was in 1936 in de Krimpenerwaard. Zo werd het blauwgrasland bij eendenkooi Kooilust gered. De graslanden rond Kooilust zijn nog steeds in ons bezit, maar een nieuwe ‘reddingsactie’ is nodig. Dit blijkt uit een onderzoek in drie gebieden in het veenweidengebied.

Student Sander Rijfers van Hogeschool Van Hall Larenstein onderzocht voor zijn afstudeerscriptie hoe het komt dat zeldzame plantensoorten als welriekende nachtorchis, vlozegge, rietorchis en Spaanse ruiter in de schrale hooilanden verdwijnen. De grond bleek te voedselarm en droog te zijn. Volgens Rijfers zou het over de hooilandjes aanbrengen van een dun laagje slib de kwetsbare vegetatie ten goede komen. Ook het verhogen van het waterpeil is een oplossing. In het verleden hebben we hier op kleine schaal al goede resultaten mee geboekt.

Zwarte sternen voor de camera

De zwarte stern had in 2019 een relatief goed jaar in de Krimpenerwaard. In totaal kwamen 130 paar tot broeden. In 2018 en 2017 schommelde dit aantal tussen de 80 en 100 paar. De vogels broeden vooral op nestvlotjes die door het Zuid-Hollands Landschap in sloten worden gelegd. Broedende zwarte sternen wil niet direct zeggen dat het aantal sternen ook daadwerkelijk toeneemt. De kuikens moeten wel groot worden. De afgelopen jaren was dit in beperkte mate het geval. We hadden het vermoeden dat predatie hier wellicht de oorzaak van was.

Zouden zwarte kraaien, meeuwen, bosuilen óf marterachtigen, eier- of kuikenrovers zijn? Om deze vraag te beantwoorden, plaatste onderzoeker Jan van der Winden in de Krimpenerwaard camera’s bij verschillende nesten. Deze camera’s maken foto’s of filmpjes als de sensor in de camera beweging detecteert. Op deze wijze volgen we de verrichtingen van de zwarte sternen zonder ze te verstoren.

Na het broedseizoen analyseerde Jan van der Winden de gemaakte opnames. Hij concludeert dat op alle nesten twee tot drie jongen zijn uitgevlogen. Van grootschalige predatie was geen sprake. Ook maakten de beelden duidelijk dat maaiwerkzaamheden in de buurt van nesten voor verstoring zorgt. Er was dan duidelijk paniek zichtbaar binnen de broedkolonie. Ook door de aanwezigheid van meeuwen die op het gemaaide gras afkwamen.

Jan adviseert het Zuid-Hollands Landschap om in de toekomst alleen nestvlotjes in sloten te leggen waar tot aan het einde van het broedseizoen geen verstoring door agrarische activiteiten plaatsvindt.

Fruitplukdag langs de Diefdijk

Het Zuid-Hollands Landschap organiseert jaarlijks enkele honderden excursies en evenementen. Zo bieden we Beschermers en andere natuurliefhebbers de kans om te genieten van onze prachtige natuurgebieden in deze drukbevolkte provincie. Een jaarlijks terugkerend evenement is de Fruitplukdag in de Vijfheerenlanden. Als de appeltjes en peren in de hoogstamboomgaarden langs de Diefdijk rijp zijn, is iedereen welkom om van het fruit en de prachtige omgeving te komen genieten.

Op zaterdag 21 september 2019 namen ruim 200 mensen deel aan de Fruitplukdag. Medewerkers en vrijwilligers van het Zuid-Hollands Landschap vertelden bezoekers over de verschillende oud-Hollandse fruitrassen en de beste manieren om het fruit te verwerken. Het niet geplukte fruit blijft in de boomgaard achter. Merels, kramsvogels, fazanten, konijnen en hazen smullen van de appels en peren. Rottend fruit werkt als een magneet op vlinders. Zo hebben de fraaie, cultuurhistorisch waardevolle hoogstamfruitbomen ook een belangrijke functie voor de natuur.

Video: terugblik op 2019  

Boswachter Sietse Kleinjan neemt u mee langs de projecten die gerealiseerd zijn in zijn regio: Veenweiden.

Samen maken we Zuid-Holland nog mooier!

Wij vinden het belangrijk dat iedereen in Zuid-Holland kan genieten van een groene omgeving. Stap voor stap werken we aan meer natuur dichtbij. Dankzij de steun van onze Beschermers en vele anderen maken we Zuid-Holland nog mooier! Helpt u mee?