Hoge natuurwaarde op enkele hectare 

Kleine stukjes natuur zijn vaak het begin van iets moois, ze kunnen bepaalde dier- en plantensoorten de kans geven om zich ergens te vestigen en te ontwikkelen. We lichten tien pareltjes uit van een paar voetbalvelden groot, die o zo belangrijk zijn voor de biodiversiteit in Zuid-Holland.  

1. Blanke Waal (5,5 ha)  

Dit kruidenrijke grasland bij Zwartewaal op Voorne-Putten is een rust- en foerageergebied voor doortrekkers zoals de grutto, wulp, kievit en tureluur. In de winter strijken hier allerlei eenden neer in de plas, zoals de smient, wintertaling en krakeend. In het voorjaar pauzeren vooral weidevogels als de grutto en kievit in de Blanke Waal. Bijzonder is dat de purperreiger afgelopen jaar de rietstrook gebruikte om er te schuilen en te eten. Lukt het om dit gebied nóg kruidenrijker te krijgen, dan is er de hoop meer insecten te verwelkomen zoals de kleine vuurvlinder, bruin blauwtje en bruin zandoogje. 

2. Ruigeplaat (5,4 ha)  

Dit zoetwatergetijdengebied bij Hoogvliet doet zijn naam eer aan. Het is niet alleen bijzonder voor Zuid-Holland, maar zelfs uniek voor Europa. Het bestaat grotendeels uit rietmoeras, een belangrijk leefgebied voor de spindotterbloem en het zomerklokje. De brede wespenorchis, rode ogentroost en moeraskruiskruid zijn hier ook te vinden. De Ruigeplaat zou, juist vanwege het rietgebied en de getijdenwerking, een goed leefgebied kunnen zijn voor de bedreigde Noordse woelmuis, maar die heeft zich er helaas nog niet laten zien.   

3. D’Onlanden (5,6 ha)  

Dit waardevolle stukje riet- en hooiland bij Ouddorp op Goeree heeft zich de afgelopen decennia ontwikkeld tot soortenrijk hooiland. In dit kleine gebied zijn enkele jaren terug maar liefst zeventien soorten van de Rode Lijst van bedreigde soorten aangetroffen, waaronder veel orchideeënsoorten zoals de vleeskleurige orchis, brede orchis en moeraswespenorchis. Vooral de dwergbloem, grote ratelaar en stijve ogentroost zijn de noemenswaardige bloeiers van dit buitengebied. De kievit, tureluur en veldleeuwerik weten D’Onlanden te vinden als broedgebied. 

4. Geriefbos Waarder (0,4 ha)  

Dit natuurpareltje bij Gouda, iets groter dan een half voetbalveld, heeft een grote cultuurhistorische waarde. Geriefbossen lagen altijd in de buurt van boerderijen waar het hout periodiek werd afgezaagd en gebruikt werd voor allerlei nutsdoeleinden. Door gefaseerd hakbeheer is de diversiteit van oudere en jongere bomen – met namen essen, elzen en wilgen – hier enorm. De egel en houtsnip zijn op hun plek in Geriefbos Waarder, net als de rugstreeppad, die hier overwintert. 

5. Haarlemmer Trekvaart (3,6 ha) 

De Haarlemmer Trekvaart is een belangrijke ecologische verbindingszone langs het spoor tussen Haarlem en Leiden. De vroege glazenmaker gedijt er goed en er zijn diverse paaiplaatsen waar vooral snoeken vertoeven. De wens is er om een moeraszone te maken van de trekvaart, die met de jaren flink bebost is geraakt. Dat zou nog meer soorten aantrekken. Welkome gasten zijn libellen als de glassnijder, bloedrode heidelibel, vuurjuffer en keizerlibel en vissen als de bittervoorn, kleine modderkruiper, kroeskarper, vetje, zeelt en paling. 

6. Van Leydenhof (4,9 ha)  

De Van Leydenhof ligt aan de zuidkant van Den Haag naast Landgoed Ockenburgh en bestaat uit een stukje duinbos met vooral veel groen van eiken en beuken. Juist door de combinatie van open stukken grond en bosrijke delen trekt het gebied veel verschillende vogelsoorten, van bosuil en holenduif tot groene en grote bonte specht. Heel bijzonder is de typische duinheide die op een grote open plek in het bos aanwezig is. Door begrazing van schapen blijft het gras kort en wordt de heide actief in stand gehouden.  

7. De Zeven Gaten (5,9 ha)  

De Zeven Gaten bij De Lier is een bijzonder en soortenrijk natuurpareltje, omringd door veel tuindersbedrijvigheid. Door de afwisseling van graslanden, water en een houtwal zijn er allerlei vogels te spotten zoals de ijsvogel, kluut en vink, maar ook de groene specht en torenvalk. Er is ook een vispaaiplaats waar snoeken worden ‘gekweekt’, zodat er niet te veel witvissen en brasems komen en er in open water een gezonde visstand wordt bereikt. Het overzetten van de snoeken naar andere water gebeurt in samenwerking met het Hoogheemraadschap van Delfland.   

8. Elserkade (5,3 ha)  

Het blauwgrasland van de Elserkade bij Stolwijk dat ‘s zomers paarsblauw schittert, herinnert aan de soortenrijke graslanden van de Krimpenerwaard van vóór de intensieve landbouw op grote schaal in regio Veenweiden. Het is hier vooral de kunst om het soortenrijke plantenleven te behouden zoals de blauwe zegge, draadzegge, Spaanse ruiter en teer guichelheil. Het rijke insectenleven dat ooit bij akkers vol blauwgrasland hoorde is nooit meer in die omvang terug te krijgen. 

9. Bergvlietse kade (6,0 ha)  

De Bergvlietse kade bij Stolwijk, ons ‘grootste’ kleine gebied, kent een rijke geschiedenis. Al in de 14de eeuw is de watergang Bergvliet ernaast aangelegd, ter ontwatering van Polder Bergambacht. Vanaf de onverharde kade overziet de wandelaar een waardevol weidegebied waarin de grutto niet te missen is. Om de weidevogel welkom te blijven heten is het belangrijk het gebied open te houden. Dat vraagt om snoeiwerk van de bomen.  

10. Buitenlanden Bergambacht (4,7 ha)  

Dit zoetwatergetijdengebied met moeras, wilgen en rietkragen trekt specifieke soorten aan zoals Cetti’s zanger, kleine karekiet, spindotterbloem, moeraskruiskruid (de enige soort van de Rode Lijst) en zowel blauwe als rode waterereprijs. Geregeld is de bever op bezoek, die zich hier tegoed doet aan kruiden, riet en jonge bomen. De vroege glazenmaker is een graag geziene gast net als de grote bonte specht die zijn territorium heeft in de Buitenlanden Bergambacht.  

Stepping stones

Jos Bisschops Directeur
Zuid-Hollands Landschap

Deze kleine gebieden zijn heel waardevol voor de natuur. Voor de verspreiding van soorten spelen ze een belangrijke rol als onderdeel van een groter systeem. Omwille van kosten en efficiëntie is het verleidelijk om ze links te laten liggen, maar vooral in een provincie als de onze, waarin iedere hectare een gevecht is, moeten we deze pareltjes echt behouden. Het Zuid-Hollands Landschap maakt zich daar sterk voor.

Jos Bisschops Directeur
Zuid-Hollands Landschap

  • Natuurherstelwet aangenomen in het Europees Parlement

    Vandaag stemde het Europees Parlement voor het definitieve akkoord over de Natuurherstelwet, dat eerder tussen de Europese Commissie, de lidstaten en het Parlement was bereikt. Eind vorig jaar had de Milieucommissie van het Parlement de…

    Lees verder

    Lees verder
  • Zo zorg je voor een rustig broedseizoen

    Voorjaar is de tijd van nieuw leven. Maar jonge dieren worden niet vanzelf groot, zeker niet in onze drukke provincie met veel versnipperde natuur. Daarom zetten we ons de komende maanden éxtra in om de…

    Lees verder

    Lees verder
  • Ontdek de mooiste voorjaarswandelingen

    De eerste voorjaarsbloemen staan er al prachtig bij. Sneeuwklokjes, krokussen en bosanemonen laten hun mooiste kleuren zien. Met onze landgoedwandelingen kun je er nu volop van genieten. Vraag de routes gratis aan en wandel het…

    Lees verder

    Lees verder
  • Vrijwilligerswerk

    Vind je het leuk om je in de natuur te werken? Of om je op een andere manier voor de natuur en het landschap in te zetten? Word dan vrijwilliger bij het Zuid-Hollands Landschap.

    Lees verder

    Lees verder