Over dit gebied

De historische Haarlemmertrekvaart verbindt de steden Leiden en Haarlem met elkaar. Hier gleden in de 17e en 18e eeuw trekschuiten over het water, die reizigers over de 28 kilometer lange waterweg vervoerden. Tegenwoordig varen er plezierbootjes. Het Zuid-Hollands Landschap heeft langs de Haarlemmertrekvaart natuurlijke oevers aangelegd. Die strook is al snel begroeid geraakt met allerlei moerasplanten, die goed te zien zijn vanaf het water. Let in het voorjaar bijvoorbeeld eens op of je de rietorchis kunt ontdekken, een paars bloeiende orchidee, die houdt van natte grond.

Historie

In de loop van de 17e eeuw ontstond in Nederland een netwerk van trekvaartverbindingen, bedoeld voor personenvervoer tussen de steden. Volgens een vaste dienstregeling werden twee eeuwen lang miljoenen reizigers vervoerd met boten, voortgetrokken door trekpaarden. De trekschuit werd zo een soort ‘Intercity van de Gouden Eeuw’. 

Met de boot naar de stad

De Haarlemmertrekvaart (of: Leidsevaart) werd in 1657 in slechts 1,5 jaar aangelegd. Dat kon zo snel, omdat men deels gebruik maakte van al bestaande waterlopen. Waar nodig werden nieuwe verbindingen gegraven. Ook kwamen er jaagpaden, waarover de trekpaarden konden lopen en er verschenen bruggen, stallen en tolhuizen in het gebied. Sommige daarvan zijn er nog steeds.

In 1839 reed de eerste trein door Nederland. Vanaf dat moment was het gedaan met de trekvaart. Gelukkig bleef de waterweg bestaan. Die loopt als een blauwe ader door het landschap. Of eigenlijk: als een blauwe ader met mooie, groene randen, vol dichte oeverbegroeiing, waarin bijvoorbeeld eenden zich tijdens de rui kunnen verschuilen. 

Bekijk de video

Ons toekomstbeeld

De Haarlemmer Trekvaart is een belangrijke ecologische verbindingszone langs het spoor tussen Haarlem en Leiden. De vroege glazenmaker gedijt er goed en er zijn diverse paaiplaatsen waar vooral snoeken vertoeven.

De wens is er om een moeraszone te maken van de trekvaart, die met de jaren flink bebost is geraakt. Dat zou nog meer soorten aantrekken. Welkome gasten zijn libellen als de glassnijder, bloedrode heidelibel, vuurjuffer en keizerlibel en vissen als de bittervoorn, kleine modderkruiper, kroeskarper, vetje, zeelt en paling.

Praktische info

Fietsen

Via de naastgelegen weg Leidsevaart kun je met de fiets langs de Haarlemmertrekvaart.

Bijzonderheden

Er is in 2007 een prachtig boek uitgegeven over dit gebied. Het is hier en daar nog verkrijgbaar.

  • Blauwe ader van de Bollenstreek – 350 jaar Haarlemmertrekvaart-Leidsevaart
  • Redactie: R. Pots, J. Knoester en M. Bultink
  • ISBN: 978-90-5997-047-2

Locatie

Haarlemmertrekvaart – Leidsevaart

  • Kies jij 15 maart voor de natuur? Het Groene Kieskompas helpt je op weg

    De Provinciale Staten-verkiezingen komen eraan. In de afgelopen jaren heeft de provincie een steeds grotere rol gekregen op het gebied van natuur en landschap. Tijdens de verkiezingen op 15 maart bepaal jij hoe het natuur-…

    Lees verder

    Lees verder
  • Stap voor stap werken we aan meer natuur. Ook in 2023!

    Steeds meer mensen beseffen dat we een groene omgeving nodig hebben. Voor onze gezondheid en alle planten en dieren waar de mens mee samenleeft. Helaas is groen in Zuid-Holland niet vanzelfsprekend. Wist je dat er…

    Lees verder

    Lees verder
  • Winterwandelen in Zuid-Holland

    Wil je meer bewegen in 2023? Dat komt goed uit, want onze boswachters hebben vijf prachtige winterwandelingen voor je samengesteld. Zo werk je aan je conditie, terwijl je geniet van de gezonde buitenlucht. Vraag de…

    Lees verder

    Lees verder
  • Vacatures

    Interesse in een baan of vrijwilligersfunctie bij het Zuid-Hollands Landschap? Bekijk hieronder hoe jij kunt helpen om de natuur te beschermen. Kies uit betaalde banen, binnenklussen of buitenklussen.

    Lees verder

    Lees verder