Eikenprocessierups

donderdag 4 juli 2019

Ze zijn volop in het nieuws, deze rupsen, die op dit moment vooral gezien worden als insecten die hele buurten "terroriseren". De Eikenprocessierups lijkt op dit moment overal te zitten als je het nieuws moet geloven, op schoolpleinen, parkeerplaatsen, langs fietspaden en er zijn zelfs sportclubs die hun velden hebben gesloten. In de gebieden van het Zuid-Hollands Landschap valt het mee met de eikenprocessierups en zien onze boswachters op dit moment geen noodzaak om gebieden af te sluiten.

In de gebieden van het Zuid-Hollands Landschap valt het op dit moment mee met de eikenprocessierups, er is geen noodzaak om gebieden af te sluiten of om de rups te bestrijden.
Maarten Laming, boswachter Stichting Het Zuid-Hollands Landschap

De eikenprocessierups is de larve van de eikenprocessievlinder (Haumetopoea processionea). Vroeger kwam de vlinder sporadisch voor in Nederland, het leefgebied was toen vooral Midden- en Zuid Europa. Echter onder andere door de klimaatverandering en de iets warmere gemiddelde temperatuur is het inmiddels ook noorderlijker goed toeven in heel Nederland. De aanplant van veel eiken in Nederland heeft ook bijgedragen aan de toename van dit diertje.

Bijzonder gezicht

Zomereiken zijn de favoriete plek voor een eikenprocessievlinder om haar eitjes in te leggen. De rupsen die uit de eitjes komen, vreten zich 's nachts vol met de blaadjes van de eiken. Ze lopen daarbij achter elkaar, als in een soort processie. Dat is een bijzonder gezicht. Nu weet je ook waar de naam vandaan komt. Je vindt de nesten van de rupsen hoog in de bomen aan de takken of aan de voet van de bomen, afhankelijk waar de zon op staat. Net zoals wij het fijn vinden als het weer wat warmer is buiten, zo vinden de rupsen dat ook prettig. Het ziet eruit alsof er een heel dik spinnenweb in de boom hangt. 

Het venijn zit in de haartjes

Bij de eikenprocessierups zit het venijn niet in de spreekwoordelijke staart maar in de haartjes. De rug van de rups is bedekt met heel veel pijlvormige, voor het oog nauwelijks zichtbare brandhaartjes met weerhaken. Als de rups zich bedreigd voelt, dan schieten die haartjes los. Daar zit het venijn. Als je de haartjes inademt, op je huid of in je ogen krijgt dan kun je allerlei klachten krijgen, waaronder jeuk die in het ergste geval weken kan aanhouden. Niet alleen als ze zich bedreigd voelen, komen de haartjes vrij. De rupsen gebruiken de haartjes ook om het nest af te schermen. Als het heel hard waait, dan neemt de wind ze mee en kan je er nietsvermoedend mee in aanraking komen bijvoorbeeld tijdens het fietsen of wandelen. Op Thuisarts.nl kun je lezen wat je kunt doen als je in aanraking bent gekomen met de haartjes van de eikenprocessierups. 

Natuur

De eikenprocessierups is onderdeel van de natuur, we kunnen niet altijd zaken oplossen met menselijk ingrijpen. De rupsen zijn onderdeel van het ecosysteem, met hun eigen rol. Voor koolmeesjes zijn de rupsen een feestmaal waardoor ze genoeg te eten hebben. Bij het Zuid-Hollands Landschap grijpen we het liefst zo min mogelijk in, zo ook bij de eikenprocessierups, een lastig en prachtig natuurfenomeen tegelijk. Bij enorme overlast door de eikenprocessierups doen we er wel wat aan. Dit laten we altijd uitvoeren door een gespecialiseerd bedrijf en de methode die we doorgaans gebruiken is het uitzuigen van de nesten. Geen enkele methode om in te grijpen is perfect, bij elke verstoring komen er vaak juist extra haartjes in de lucht. Soms is dan niets doen en stilzitten tot het "overwaait" de beste oplossing. 

In de gebieden van het Zuid-Hollands Landschap valt het op dit moment mee met de eikenprocessierups, er is geen noodzaak om gebieden af te sluiten of om de rups te bestrijden.
Maarten Laming, boswachter Stichting Het Zuid-Hollands Landschap