Na 46 jaar is waterveenmos terug in de Krimpenerwaard
Wij werken dagelijks aan het behoud en herstel van waardevolle natuurgebieden. Vaak zijn de resultaten pas na jaren zichtbaar. Maar soms komt er ineens een bijzonder moment waarop alles samenvalt. De recente ontdekking van waterveenmos in de Veerstalblokboezem is zo’n moment. Na meer dan 46 jaar is deze soort weer gespot. Dat is niet alleen goed nieuws voor de natuur, maar ook een bevestiging dat onze inspanningen werken.
Een kwetsbaar landschap onder druk
De Veerstalblokboezem in de Krimpenerwaard is een oud boezemland met een uniek karakter. Het gebied bestaat grotendeels uit veenmoshooiland en moerasheide. Dit soort landschappen kan alleen bestaan als het nat genoeg is en het water schoon blijft. Juist daar zat de afgelopen jaren het probleem.
Het gebied kreeg te maken met langdurige droogte, vooral in de voorjaren en zomers. Hierdoor verdroogde de bodem en begon het veen te oxideren. Tegelijk verdwenen de open, natte plekken waar jonge planten zich normaal gesproken vestigen. Het gebied verloor langzaam zijn natuurlijke balans. Dit leidde tot:
- Inzakking van de bodem
- Verlies van pionierplekken
- Afname van karakteristieke soorten
Gericht herstel met steun van de provincie
Dankzij een projectsubsidie van de Provincie Zuid-Holland (Programma Natuur) konden wij in 2024 en 2025 belangrijke herstelmaatregelen uitvoeren. Daarbij hebben we meerdere poelen opnieuw open gemaakt. Het vrijgekomen materiaal gebruikten we om ingezakte delen aan te vullen.
Deze werkzaamheden hadden één belangrijk doel: het herstellen van natte omstandigheden waarin veenmossen zich weer kunnen ontwikkelen. Door slim om te gaan met water en bodem, gaven we de natuur de kans om zichzelf te herstellen. Meer over dit project en maatregelen lees je op omhoog met het Veen.
Een belangrijke pionier keert terug
Het mooie resultaat liet niet lang op zich wachten. In verschillende opengemaakte poelen hebben we waterveenmos aangetroffen. De laatste waarnemingen in dit gebied dateren van vóór 1980. Dat deze soort nu weer op meerdere plekken groeit, is goed nieuws.
Waterveenmos is een echte pioniersoort. Het vestigt zich alleen onder zeer specifieke omstandigheden: schoon water, voldoende vocht en weinig verstoring. Dat deze soort nu terug is, betekent dat de omstandigheden in de Veerstalblokboezem weer de goede kant opgaan.
Benieuwd naar meer interessante feiten over veenmos? Bekijk onze pagina 5 weetjes over veenmos.
Meer dan één soort: herstel in volle gang
Naast waterveenmos zien we ook andere positieve ontwikkelingen. In voormalige laagtes groeien opnieuw verschillende veenmossoorten en andere mossen. Daarmee is ook de veenvorming weer gestart, een langzaam maar essentieel proces voor het voortbestaan van dit landschap. Dit betekent dat:
- Het gebied weer water vasthoudt
- De bodem zich herstelt
- De biodiversiteit toeneemt
- Het ecosysteem veerkrachtiger wordt
Trots op het resultaat
Dat we nu weer waterveenmos hebben waargenomen is voor ons een bijzonder moment. Het laat zien dat jarenlange inzet, kennis en samenwerking hun vruchten afwerpen.
De Veerstalblokboezem ontwikkelt zich stap voor stap weer tot een gezond veenlandschap. Met blijvende aandacht zorgen we ervoor dat dit unieke gebied ook in de toekomst ruimte blijft bieden aan bijzondere soorten en natuurlijke processen.
Maarten Breedveld Programma natuurherstel veenweiden
De terugkeer van waterveenmos laat zien hoe het veen en water weer in balans komen, een prachtig resultaat van ons gerichte natuurherstelmaatregelen in de Veerstalblokboezem.
Maarten Breedveld Programma natuurherstel veenweiden
