Stikstof in de Zuid-Hollandse natuurgebieden – hoe zit het? 

Natuurorganisaties door heel Nederland steunen het kabinet bij de aanpak van stikstof. Natuurinclusieve boeren zijn onmisbaar voor ons landelijk gebied. Natuur beheren doen we samen met overheden, inwoners en boeren. Herstel van de natuur kan niet langer wachten. Dat merken onze medewerkers en vrijwilligers dagelijks. Dankzij hun inzet melden we ook af en toe natuursucces zoals deze week de vondst van bijzondere wilde orchideeën in onze duinen. Dat lijkt tegenstrijdig, maar is het resultaat van heel hard werken. Zes wezenlijke vragen over stikstof en natuur in Zuid-Holland.

Grote brandnetel. Fotograaf: Rob Felix (Saxifraga)

1. Is stikstof echt zo slecht voor onze natuur? 

Ja. Dat merken onze beheerders in de duinen maar ook in de veengebieden. Het is alsof de lucht gevuld is met kunstmest die je niet kunt zien. Dat maakt de grond heel erg vruchtbaar. Dat klinkt misschien goed, maar alles in voedselarme natuurgebieden raakt erdoor uit balans. De kracht van natuur is diversiteit. Omdat sommige planten beter groeien op teveel stikstof dan andere, krijgen voedselarme planten geen kans en wordt onze natuur eenheidsworst.

2. Hoe herken je stikstof in de natuur?

Vooral aan planten. Het wordt eentonig. Pijpenstrootje, berk, braam en brandnetel bijvoorbeeld; die herken je vaak vrij snel. Kijk maar eens hoeveel braam en brandnetel je vlakbij de stad, langs wegen, in de duinen of op het boerenland kunt zien groeien.

3. Maar hoe groener hoe beter toch?

Die vlieger gaat helaas niet op. Niet elk gebied heeft behoefte aan heel veel dichte begroeiing. In de Veenweiden zien we steeds meer pijpenstrootje, een gras wat al het andere verdringt. En de duinen zoals bij Oostvoorne moeten juist open en voedselarm blijven voor bijvoorbeeld de zandhagedis en het duinviooltje. Daarom blijven we bramen verwijderen. We merken dat dit steeds vaker moet gebeuren, er valt bijna niet meer tegenop te werken. 

4. Wat voor maatregelen nemen jullie?

Met hulp van aannemers en vrijwilligers halen we jonge bomen, struiken en planten weg. Als het kan met wortel en al, bijvoorbeeld in de Westduinen, Duinen van Oostvoorne en het Groene Strand. Daardoor krijgen konijnen, broedvogels zoals de boomleeuwerik en het prachtige buntgras weer de ruimte. En op de Slikken van Voorne lopen in het najaar schapen, die eten het gras weg. 

5. Waar is de schade het ergst?

In Zuid-Holland zijn bijvoorbeeld de duinen en delen van de veengebieden het meest gevoelig voor al die stikstof. Juist omdat daar soorten leven die groeien op voedselarme gronden. En alle maatregelen die wij nemen als natuurbeheerders zijn eigenlijk symptoombestrijding. We doen het natuurlijk wel, maar belangrijk is om zo snel mogelijk onze uitstoot ook in Zuid-Holland naar beneden te brengen. 

6. Wat doe je in de Veenweiden? 

De Veenweiden zijn de thuishaven van onze blauwgraslanden, moerasheide en veenmosrietland, en die kunnen ook niet tegen stikstof. In de Krimpenerwaard en in de Vijfheerenlanden bestrijden we zowel stikstof als vermesting en verzuring. Als de zuurgraad in gebieden verandert (mede door stikstof) is dat het einde voor vele kenmerkende dagvlinders en planten als de welriekende nachtorchis of de Spaanse ruiter. Dat doen we niet alleen, daarbij werken we heel nauw samen met boeren in en om onze natuurgebieden. Zo beschermen we bijvoorbeeld in de Krimpenerwaard met boeren weidevogels zoals grutto’s, veldleeuweriken en kieviten.

Meer informatie

Wil je zelf ook een steentje bijdragen in de strijd tegen stikstof? Word dan Beschermer of meld je aan als vrijwilliger. We hebben altijd extra handen nodig. Je donatie gebruiken we bijvoorbeeld voor het openhouden van de duinen, zodat we de zandhagedis kunnen behouden.

Fred Boswachter

Fred Boswachter

  • Zomer in Zuid-Holland

    Zonnebril op, water bij de hand en sportieve stappers aan? Dan ben je klaar voor onze zomerwandelingen! Struin door de duinen, geniet van bloemrijke graslanden of kies voor een verkwikkende boswandeling.

    Lees verder

    Lees verder
  • Beleefkaart van het Zuid-Hollands Landschap

    Met de Beleefkaart van het Zuid-Hollands Landschap ontdek je de mooiste gebieden. Deze grote papieren kaart biedt volop inspiratie voor een dagje uit.

    Lees verder

    Lees verder
  • 6 op de 10 inwoners van Zuid-Holland snakt naar meer natuur

    Uit onderzoek, uitgevoerd door onderzoeksbureau Delta in opdracht van het Zuid-Hollands Landschap, blijkt dat ruim 88% van de inwoners natuur in hun omgeving belangrijk vindt. Van de ondervraagden wil ruim de helft meer natuur in…

    Lees verder

    Lees verder
  • Meer natuur? Het kán!

    Elke hectare groen is van groot belang voor planten, dieren en mensen. Help mee met het leggen van de puzzel voor meer natuur in Zuid-Holland.

    Lees verder

    Lees verder