Het Zuid-Hollands Landschap vraagt om een landelijke, samenhangende aanpak van de Amerikaanse rivierkreeft. Met duidelijke regels, voldoende mogelijkheden om rivierkreeften te vangen en geld voor natuurherstel en preventie. Met onze petitie brachten we die oproep onder de aandacht van de Tweede Kamer. Maar liefst 34.321 mensen steunden ons. In Zuid-Holland zien we steeds vaker troebel water, kale sloten en wegzakkende oevers. De Amerikaanse rivierkreeft richt onder water grote schade aan en trekt het hele systeem uit balans. 

Nu is er nieuws.

Het ministerie heeft een landelijke inventarisatie gepubliceerd van de rechten om in Nederlandse wateren op rivierkreeften te vissen. Die laat zien waarom de aanpak op dit moment zo moeizaam verloopt. 

Veel verschillende eigenaren en afspraken 

Sloten, vaarten en plassen zijn in bezit van veel verschillende partijen. Denk aan waterschappen, gemeenten, natuurorganisaties zoals het Zuid-Hollands Landschap en particuliere eigenaren. Ook het recht om rivierkreeften te vangen kan bij een andere partij liggen. Daardoor zijn vaak eerst afspraken en toestemmingen nodig voordat een vangactie kan beginnen. Bovendien is niet overal duidelijk vastgelegd wie welke rechten heeft. Gegevens zijn soms verouderd, niet digitaal beschikbaar of moeilijk terug te vinden. Dat maakt een snelle en gezamenlijke aanpak lastig.   

De inventarisatie bevestigt daarmee een belangrijk punt uit onze campagne: losse acties per sloot of natuurgebied zijn niet genoeg. Er zijn landelijke afspraken, duidelijke verantwoordelijkheden en goede samenwerking nodig.

Positieve stappen, maar nog te weinig actie 

Het is positief dat de overheid de schade door de Amerikaanse rivierkreeft erkent. Ook de aandacht voor natuurvriendelijke oevers en sterkere watersystemen is belangrijk. Zulke maatregelen geven waterplanten en dieren meer ruimte en maken sloten en plassen weerbaarder. Daarnaast wil het Rijk het voor waterschappen makkelijker maken om rivierkreeften te laten vangen. Maar die extra mogelijkheden worden naar verwachting pas halverwege 2027 beschikbaar. 

Tegelijk komt er geen structureel landelijk budget voor vangst, herstel en preventie. De kosten blijven daardoor vooral liggen bij waterschappen, natuurorganisaties en andere beheerders. Terwijl zij dit grote en complexe probleem niet ieder voor zich kunnen oplossen. 

Vangen én herstellen 

Dat wegvangen langdurig en kostbaar is, betekent niet dat we het achterwege kunnen laten. Op plekken waar veel rivierkreeften voorkomen, moet de druk omlaag. Anders krijgen waterplanten, insecten, vissen en amfibieën nauwelijks de kans om terug te keren. 

Alleen natuurvriendelijke oevers aanleggen is daarom niet genoeg. Er is een combinatie nodig van gericht wegvangen, herstel van oevers en waternatuur, monitoring en langdurig beheer. Dat is ook de kern van onze oproep aan de Tweede Kamer.   

Ook doelen voor schoon en gezond water raken uit zicht 

Door uitstel verdwijnen ook de doelen van de Kaderrichtlijn Water steeds verder uit beeld. Daarin staat dat aangewezen sloten, meren en andere wateren in 2027 een goede ecologische en chemische kwaliteit moeten hebben. Als waterplanten verdwijnen en water troebel en vrijwel levenloos wordt, raakt dat doel juist verder buiten bereik. Halverwege 2026 het probleem wel erkennen, maar belangrijke maatregelen pas halverwege 2027 mogelijk maken en er geen landelijk budget tegenover zetten, is daarom moeilijk te begrijpen.

Het Zuid-Hollands Landschap heeft ook een rol  

Als terreinbeheerder en eigenaar van wateren willen we doen wat binnen onze mogelijkheden ligt. Waar het juridisch en praktisch kan, willen we rivierkreeften laten wegvangen. Daarnaast herstellen we oevers, leggen we natuurvriendelijke oevers aan en werken we aan watersystemen die beter tegen verstoring bestand zijn. We werken daarbij graag samen met waterschappen, gemeenten, vissers en andere gebiedspartijen. Maar één natuurorganisatie, gemeente of waterschap kan dit probleem niet alleen oplossen. 

Daarom blijft onze oproep aan de landelijke politiek staan: 

• neem de regie en zorg voor duidelijke landelijke afspraken; 
• maak effectief en verantwoord vangen op grotere schaal mogelijk; 
• zorg voor voldoende geld voor vangst, natuurherstel, preventie en langdurig beheer. 

Erkenning is een begin. Maar zonder snelle, gezamenlijke actie gaat de achteruitgang van onze waternatuur door. 

Meer weten?

Bezoek de speciale campagnepagina op: Onze sloten raken leeg!