De Zandmotor na vijf jaar

Foto: Klaas Tjoelker Foto: Klaas Tjoelker
  • Nieuws
  • De Zandmotor na vijf jaar
dinsdag 20 september 2016

Meer dan twintig miljoen kuub zand werd er in 2011 opgespoten voor de Zuid-Hollandse kust tussen Ter Heijde en Kijkduin: de Zandmotor werd aangelegd. De Zandmotor is een project van Rijkswaterstaat en de provincie Zuid-Holland. Er zijn talloze organisaties, bedrijven en universiteiten bij betrokken. Het Zuid-Hollands Landschap draagt er zorg voor het natuurbeheer. Op 14 en 15 september 2016 werd er tijdens een conferentie de balans na vijf jaar opgemaakt.

Foto: Klaas Tjoelker Foto: Klaas Tjoelker
Het was fascinerend om tijdens de conferentie nieuwe dingen te weten te komen over het gebied dat ik al goed ken. Zo zie ik nog beter de veelzijdigheid van alles wat zich hier afspeelt. Dat is ook wat mij boeit in het gidsen: mensen helpen om met andere ogen naar hun omgeving te kijken en de veelzijdigheid van landschap en natuur laten zien.
Mariëlle de Jong, gids bij het Zuid-Hollands Landschap:

Uit wetenschappelijk onderzoek is gebleken dat de natuur haar werk heeft gedaan. Tijdens de eerste vier jaar hebben water en wind een miljoen kuub zand naar het zuiden verplaatst en anderhalf miljoen kuub naar het noorden. Daardoor is het strand aan beide kanten van de Zandmotor breder geworden. Ook is de zanddijk vlak voor de duinen flink hoger - en natuurlijker - geworden. Het natuur- en waterwingebied het Solleveld, aan de andere kant van de duinen, is intact gebleven.

De natuur ontwikkelt zich

Het natuurgebied dat hier ontstaat is gevarieëerd en dynamisch. Helmgras en biestarwegras ontkiemen spontaan en daaromheen vormen zich nieuwe, natuurlijke duinen. Langzamerhand verschijnen er ook andere planten, waaronder de (beschermde) blauwe zeedistel.

In het relatief ondiepe water van de lagune vinden schelpdieren en vissen voedsel en beschutting; vogels komen daarop af. Meeuwen, aalscholvers en scholeksters zijn de meest talrijke bezoekers, maar je treft hier ook kanoetstrandlopers, rosse grutto's, strandplevieren, bontbekplevieren, endergelijke aan. In totaal ruim vijftig soorten!

De ontwikkeling van de natuur gaat overigens niet rechtlijnig. De lagune was in de eerste helft van 2016 nog een geliefde plaats voor jonge scholletjes. Dat veranderde in een paar maanden. Doordat de verbinding met de zee langer werd kwam er minder beweging in het water. Er kwam meer slib op de bodem en het water werd zuurstofarmer. Daardoor werd de lagune weer minder aantrekkelijk voor die scholletjes.

Toch zijn de omstandigheden hier voor vele planten en dieren nog steeds heel gunstig en is er heel wat leven in de lagune: algen, kokerwormen, wadpieren, Amerikaanse zwaardschedes, nonnetjes, heremietkreeften, strandkrabben, garnalen, vissen en meer.

Een waddengebiedje aan de Noordzeekust

De Zandmotor heeft ervoor gezorgd dat er nu een stukje waddengebied ligt aan de Noordzeekust. Er is meer variatie gekomen in de natuur (biodiversiteit). Planten en dieren die eerder alleen voorkwamen in en om de Waddeneilanden komen hier nu ook voor. Trekvogels hebben een plaatsje erbij waar ze even uit kunnen rusten en wat voedsel halen.

Er is ook meer variatie in de recreatie. Voorheen kwamen hier vooral badgasten van het strand genieten. Tegenwoordig komen er meer wandelaars (met en zonder honden), dagjesmensen, kitesurfers en andere sportbeoefenaars.

Beluister de reportage

Het was fascinerend om tijdens de conferentie nieuwe dingen te weten te komen over het gebied dat ik al goed ken. Zo zie ik nog beter de veelzijdigheid van alles wat zich hier afspeelt. Dat is ook wat mij boeit in het gidsen: mensen helpen om met andere ogen naar hun omgeving te kijken en de veelzijdigheid van landschap en natuur laten zien.
Mariëlle de Jong, gids bij het Zuid-Hollands Landschap: