Eendenkooien

een oase voor de natuur

In 1934 deed het Zuid-Hollands Landschap haar allereerste aankoop: Eendenkooi Kooilust in Berkenwoude. Later zijn daar nog vijf andere eendenkooien bijgekomen. Ze zijn zeldzaam én heel belangrijk voor de natuur. Door de unieke ligging van de eendenkooien en de rust die er heerst komen er veel bijzondere planten, dieren en vogels in voor. Een stukje cultuurhistorie om zuinig op te zijn!

Hoe werkt een eendenkooi?

Een eendenkooi bestaat meestal uit een grote vijver (kooiplas) en vier vangpijpen. Welke vangpijp er vroeger werd gebruikt, hing af van de windrichting. Zo’n vangpijp is gemaakt van wilgentakken en netten die erover liggen. Het is een soort fuik die steeds nauwer wordt. Op het eind staat een hokje waarin de eenden worden gevangen.

De eenden worden de vangpijpen ingelokt door het kooikerhondje dat op de kant heen en weer loopt. Zo zwemmen ze steeds een stukje verder. Wanneer de eenden ver genoeg de pijp in gezwommen zijn, komt de kooiker vanachter de rietschermen te voorschijn. De eenden schrikken en vliegen de doodlopende pijp in, waar de kooiker snel het luikje sluit.

Vervlogen tijden

Eendenkooien zijn ooit ontstaan als middel om wilde eenden te vangen voor consumptie. Tegenwoordig gebeurt dit in onze kooien niet meer. Onze kooikers vangen eenden alleen voor wetenschappelijke doeleinden. Na het wegen, opmeten en ringen, worden de vogels weer vrij gelaten. Zo leren we meer over de migratie van eenden en vogelziekten die er op de wereld voorkomen.

Het Zuid-Hollands Landschap houdt zes eendenkooien in stand. Welke dat zijn, lichten we hieronder uit. De nummers op het kaartje laten zien waar de eendenkooien liggen.

Meer dan 90 procent van de eendenkooien is al verdwenen in Nederland. Eendenkooien zijn een uniek en bijzonder stuk van onze geschiedenis én puur Nederlands. We kunnen ze het beste beschermen door ze in werking te houden en waar mogelijk open te stellen voor bezoekers.

Hans Zantinge Kooiker
Eendenkooi Bakkerswaal

Hans Zantinge Kooiker
Eendenkooi Bakkerswaal

  • Nieuwe natuur onder de rook van Rotterdam

    Mede dankzij de bijzondere steun van onze Beschermers hebben we 15 hectare buitendijks gebied bij Poortugaal kunnen aankopen. Het voormalige Antes-terrein onder de rook van Rotterdam wordt ingericht als natuurgebied.

    Lees verder

    Lees verder
  • Primeur: eerste broedende grote zilverreiger in Utrecht

    Dankzij de inzet van drones is in de provincie Utrecht een broedende grote zilverreiger ontdekt. Deze nieuwe techniek is dit jaar voor het eerst ingezet om broedende purperreigers, blauwe reigers en lepelaars te monitoren in…

    Lees verder

    Lees verder
  • Gezocht: 658 Beschermers

    Voor het eind van het jaar zoeken 658 mensen die de Zuid-Hollandse natuur willen beschermen. Onze drukke provincie heeft meer natuur nodig. Ga jij de uitdaging met ons aan? Word dan vandaag nog Beschermer.

    Lees verder

    Lees verder
  • Natuurcompensatie Maasvlakte II niet uitgevoerd: stap naar rechter

    Veertien jaar na de aanleg van de Tweede Maasvlakte is de noodzakelijke en wettelijk verplichte compensatie voor verloren gegane zeenatuur, nog steeds niet gerealiseerd. Dat is in strijd met de verleende vergunning en daarmee komt…

    Lees verder

    Lees verder