Column: Bijzondere bestuivers

Menno van Lopik is boswachter van het Zuid-Hollands Landschap en werkzaam in de regio Eilanden. Samen met zijn collega's houdt hij een column bij in de Brielsche Courant. Iedere week laat een van onze boswachters zijn licht schijnen over de Zuid-Hollandse natuur.

Een bijzonder insect is de bij. Veel mensen hebben hierbij het beeld van een zwart met geel insect wat steekt. Maar klopt dat wel? In Nederland hebben we maar liefst 358 soorten wilde bijen. Wereldwijd zijn dit zo’n 20.000 verschillende soorten. Waarschijnlijk zijn het er nog veel meer maar moet een aantal nog ontdekt worden. Kortom de wereld van de bijen is er eentje om nog veel in te ontdekken, en voor het gemak ze zijn niet allemaal zwart geel wit gestreept.

Bestuiving

Bijen zijn enorm belangrijk voor de natuur. Samen met andere insectengroepen zorgen ze voor de bestuiving van bloemen waardoor deze zaadjes kunnen vormen en zich kunnen vermenigvuldigen. Deze bestuiving gaat vaak over flinke afstanden waardoor de plantensoorten genetisch sterk blijven.

Het gaat niet goed

Het gaat niet goed met de bij en dat is nog zacht uitgedrukt. Het gaat zelfs zeer slecht met insecten in het algemeen. Onderzoeken wijzen uit dat de insectenstand zelfs met 75% achteruit is gegaan. Schokkende afname dus, maar waardoor komt dit? De oorzaak is niet heel simpel te verklaren, er is een hele reeks aan oorzaken die samen dit effect veroorzaken en nog altijd het aantal insecten terugdringt. Ons landgebruik is een belangrijke factor veel gewassen zijn zeer eentonig geworden, iedere plant op een akker is vrijwel hetzelfde. Aan de flora in de wegbermen kun je niet meer herkennen waar je rijdt. En in woonwijken vindt je veel van hetzelfde, tuinen hebben vaak maar een beperkte variatie in soorten bomen en planten.

Natuur houdt van chaos

Op zich niet zo raar dat dit gebeurt, de mens is goed in aanharken, uniformeren en optimaliseren. Voeg hierbij het gebruik van insecticiden en onkruidbestrijdingsmiddelen en insecten hebben steeds minder kansen. Jammer, juist als we beseffen dat ze zo hard nodig zijn voor de bestuiving van gewassen. Natuur is namelijk juist goed in chaos, is divers en rijk aan kleuren.

Wat doen wij?

In onze natuurgebieden proberen we daarom het maaien zolang mogelijk uit te stellen. Bestrijdingsmiddelen worden er niet gebruikt. En als boswachter heb je natuurlijk een tuin met wilde planten en nauwelijks verharding. Daarnaast staat er natuurlijk een houtstapel, niet voor de kachel, maar als hotel voor al die zeldzame bijen. Nu maar hopen dat ze langs komen die slobkousbij, klokjesbij en paardenbloembij. 

Zelf kun je ook wat doen!

Maak een rommelhoekje in je tuin, of plaats een bijenhotel op een zonnige droge plek en zorg dat je een mooie variatie aan bloemen en kruiden in je tuin of op je balkon hebt. Of je kunt ons helpen om de provincie Zuid-Holland in een bijenparadijs om te toveren. Wij gaan extra bijenplekken creëren in onze natuurgebieden en daar kunnen we jouw hulp goed bij gebruiken! Help je mee?

Terug naar het overzicht

Van de 358 soorten die in ons land leven, wordt meer dan de helft met uitsterven bedreigd. Dat is een regelrechte ramp. Want bijen zorgen voor bestuiving. Zonder bijen geen eten! Daarom luiden wij de noodklok voor de bij.
Menno van Lopik, assistent regiohoofd Stichting het Zuid-Hollands Landschap